Với sáu chức vô địch quốc gia, hai danh hiệu FA Cup cùng một cộng đồng cổ động viên nổi tiếng trung thành, Sunderland không chỉ đại diện cho bóng đá Anh truyền thống mà còn phản ánh rõ nét bản sắc bóng đá công nhân – nơi niềm tự hào địa phương được đặt cao hơn mọi thành tích ngắn hạn.
Những cột mốc quan trọng trong lịch sử Sunderland
| Mốc thời gian | Sự kiện tiêu biểu |
|---|---|
| 1879 | CLB được thành lập với tên Sunderland and District Teachers A.F.C. |
| 1891–1895 | Ba lần vô địch quốc gia, khẳng định vị thế hàng đầu nước Anh |
| 1937 | Lần đầu đăng quang FA Cup |
| 1973 | Vô địch FA Cup khi đang chơi ở hạng Hai |
| 1997 | Chuyển sân từ Roker Park sang Stadium of Light |
| 1999–2001 | Hai mùa liên tiếp xếp thứ 7 Premier League |
| 2017–2018 | Rớt hạng liên tiếp từ Premier League xuống League One |
| 2022 | Thăng hạng Championship sau vòng play-off |
| 2024–2025 | Giành quyền trở lại Premier League |
Giai đoạn hình thành và thời kỳ “Team of All Talents” (1879–1913)
Sunderland được thành lập ngày 17/10/1879 bởi James Allan, ban đầu chỉ dành cho giới giáo chức. Tuy nhiên, với tốc độ phát triển nhanh chóng, CLB sớm mở rộng đối tượng, chuyển sang thi đấu chuyên nghiệp năm 1885 và nhanh chóng trở thành thế lực mới của bóng đá miền Bắc nước Anh.
Năm 1890, Sunderland được kết nạp vào Football League và nhanh chóng gây ấn tượng mạnh. William McGregor – người sáng lập Football League – từng gọi Sunderland là “Team of All Talents”, một danh xưng phản ánh chính xác sức mạnh vượt trội của đội bóng thời kỳ này.
Dưới sự dẫn dắt của HLV Tom Watson, Sunderland giành ba chức vô địch quốc gia trong bốn mùa, trong đó mùa 1892–93 chứng kiến đội bóng ghi hơn 100 bàn – kỳ tích chưa từng có lúc bấy giờ. Năm 1895, chiến thắng trước Hearts trong trận “Championship of the World” không chính thức giúp Sunderland được xem là đội bóng mạnh nhất Vương quốc Anh.
Thành công đan xen và danh hiệu FA Cup đầu tiên (1913–1958)
Theo nguồn trích dẫn từ mubet, bước sang thế kỷ 20, Sunderland tiếp tục duy trì vị thế tại nhóm đầu bóng đá Anh. Họ bổ sung thêm hai chức vô địch quốc gia vào các mùa 1901–02 và 1912–13, đồng thời trở thành CLB tiên phong trên thị trường chuyển nhượng khi chiêu mộ Alf Common với mức phí kỷ lục 1.000 bảng năm 1905.
Giai đoạn giữa hai cuộc Thế chiến chứng kiến Sunderland được mệnh danh là “câu lạc bộ ngân hàng” nhờ tiềm lực tài chính mạnh mẽ. Đỉnh cao là chức vô địch quốc gia mùa 1935–36.
Năm 1937, Sunderland lần đầu đăng quang FA Cup sau chiến thắng 3-1 trước Preston North End tại Wembley. Danh hiệu này đánh dấu sự khẳng định toàn diện của CLB trên bản đồ bóng đá Anh. Tuy nhiên, sau Thế chiến II, sự suy giảm dần xuất hiện và năm 1958, Sunderland lần đầu rớt hạng sau 68 năm liên tục góp mặt ở giải đấu cao nhất.
Khủng hoảng kéo dài và phép màu FA Cup 1973
Những năm 1960–1970 là giai đoạn khó khăn khi Sunderland thường xuyên thi đấu tại hạng Hai. Tuy nhiên, chính trong bối cảnh ấy, CLB đã tạo nên một trong những cú sốc vĩ đại nhất lịch sử bóng đá Anh.
Năm 1973, Sunderland đánh bại Leeds United – đội bóng mạnh nhất nước Anh thời điểm đó – để vô địch FA Cup. Bàn thắng của Ian Porterfield cùng những pha cứu thua xuất thần của thủ môn Jim Montgomery đã đưa Sunderland bước vào ngôi đền huyền thoại của bóng đá xứ sương mù.
Thăng trầm liên miên và kỷ nguyên Stadium of Light (1974–2016)
Theo nguồn tham khảo từ những người tham gia Đăng ký Mubet, sau chiến tích năm 1973, Sunderland không thể duy trì sự ổn định. CLB liên tục lên xuống giữa các hạng đấu, hai lần thất bại ở chung kết Cúp Liên đoàn và gặp nhiều khó khăn trong kỷ nguyên Premier League.
Năm 1997, Sunderland rời Roker Park sau gần một thế kỷ để chuyển sang Stadium of Light – biểu tượng mới cho tham vọng hiện đại hóa. Dưới thời HLV Peter Reid, đội bóng hồi sinh mạnh mẽ cuối thập niên 1990, đặc biệt là mùa 1999–2000 khi Kevin Phillips ghi 30 bàn và giành Chiếc giày vàng châu Âu.
Sụp đổ sâu và hành trình hồi sinh (2017–2025)
Giai đoạn 2017–2018 đánh dấu đáy khủng hoảng khi Sunderland rớt hạng hai mùa liên tiếp xuống League One. Hình ảnh CLB trong series “Sunderland ’Til I Die” đã khắc họa rõ nét những vấn đề về quản trị, tài chính và tinh thần.
Sau quá trình tái thiết dài hạn, Sunderland trở lại Championship năm 2022 với đội hình trẻ trung. Đỉnh cao là mùa 2024–2025 khi họ vượt qua loạt play-off đầy căng thẳng để chính thức giành vé trở lại Premier League sau tám năm vắng bóng.
Biệt danh “Mèo Đen” và bản sắc Sunderland
Biệt danh “The Black Cats” gắn liền với văn hóa địa phương Sunderland, bắt nguồn từ những truyền thuyết cổ và được xem là biểu tượng may mắn của CLB. Logo hiện tại, ra mắt năm 1997, thể hiện rõ dấu ấn công nghiệp và lịch sử thành phố.
Derby Tyne–Wear và di sản để lại
Derby Tyne–Wear giữa Sunderland và Newcastle United là một trong những cuộc đối đầu căng thẳng nhất nước Anh, phản ánh mối quan hệ lịch sử phức tạp giữa hai thành phố vùng Đông Bắc.
Thông tin tổng quan Sunderland AFC
- Tên đầy đủ: Sunderland Association Football Club
- Biệt danh: The Black Cats
- Năm thành lập: 1879
- Sân vận động: Stadium of Light
- Sức chứa: khoảng 49.000 chỗ
- Danh hiệu lớn:
- Vô địch quốc gia Anh: 6 lần
- FA Cup: 2 lần
- EFL Trophy: 1 lần
Lịch sử CLB Sunderland không đơn thuần là câu chuyện bóng đá mà còn là biểu tượng văn hóa của vùng Đông Bắc nước Anh. Hành trình của họ cho thấy rằng trong bóng đá, bản sắc và niềm tin của người hâm mộ đôi khi còn bền vững hơn mọi danh hiệu.
