Phát bóng lên là gì theo luật bóng đá hiện hành?
Theo Luật 16 – Quả phát bóng lên (The Goal Kick) trong Bộ Luật Bóng đá (Laws of the Game) mùa giải 2024/2025 do IFAB ban hành, phát bóng lên là một hình thức bắt đầu lại trận đấu khi:
- Toàn bộ quả bóng đã vượt qua vạch cầu môn (goal line), dù ở trên mặt đất hay trên không
- Cầu thủ chạm bóng cuối cùng là cầu thủ của đội tấn công
- Không có bàn thắng nào được ghi
Trong trường hợp này, đội phòng ngự sẽ được hưởng một quả phát bóng lên từ khu vực cầu môn của mình.
Điểm mấu chốt và cũng là nội dung khiến nhiều người bất ngờ nhất nằm ở quy định sau: Một bàn thắng hoàn toàn có thể được ghi trực tiếp từ một quả phát bóng lên, nhưng chỉ được công nhận khi bóng đi vào lưới của đội đối phương.
Quy trình thực hiện phát bóng lên theo luật FIFA
Để đảm bảo tính công bằng, IFAB quy định rất chi tiết cách thực hiện một quả phát bóng lên. Những điểm quan trọng bao gồm:
Vị trí đặt bóng
Bóng phải được đặt yên trong khu vực cầu môn (5m50). Cầu thủ thực hiện có thể đặt bóng ở bất kỳ vị trí nào trong khu vực này, không bắt buộc phải ở chính giữa khung thành.
Người thực hiện
Nguồn tin từ Keo nha cai 5 chia sẻ: Không chỉ thủ môn, bất kỳ cầu thủ nào của đội phòng ngự cũng có quyền thực hiện quả phát bóng lên. Tuy nhiên, trong thực tế, thủ môn là người đảm nhiệm vai trò này nhiều nhất.
Vị trí cầu thủ đối phương
Tất cả cầu thủ đội đối phương phải đứng bên ngoài vòng cấm địa (16m50) cho đến khi bóng được đưa vào cuộc.
Khi nào bóng được tính là trong cuộc?
Theo luật mới đã được sửa đổi trong những năm gần đây, bóng được coi là trong cuộc ngay khi được đá và di chuyển rõ ràng. Bóng không còn bắt buộc phải ra khỏi vòng cấm địa như trước đây.
Ngay sau thời điểm bóng di chuyển, cầu thủ đối phương được phép xâm nhập vòng cấm để tranh chấp bóng.
Nếu cầu thủ đối phương đứng trong vòng cấm trước khi bóng được đá và tham gia tranh chấp, trọng tài sẽ cho thực hiện lại quả phát bóng lên.
Trường hợp lịch sử: Bàn thắng xa nhất thế giới
Khả năng ghi bàn từ phát bóng lên không chỉ tồn tại trên lý thuyết. Tháng 1 năm 2021, trong trận đấu giữa Newport County và Cheltenham Town, thủ môn Tom King đã tạo nên một khoảnh khắc lịch sử.
Từ khu vực 5m50 của đội nhà, Tom King thực hiện cú phát bóng với lực cực mạnh. Quả bóng bay hơn 90 mét, đập đất ngay trước vòng cấm đối phương, nảy vọt qua đầu thủ môn Joshua Griffiths – người đã dâng cao – và lăn thẳng vào lưới.
Những người xem bảng xếp hạng các giải bóng đá tại Kèo Nhà Cái 5 chia sẻ: Trọng tài công nhận bàn thắng hoàn toàn hợp lệ. Sau đó, Sách Kỷ lục Guinness Thế giới xác nhận đây là: Bàn thắng được ghi từ khoảng cách xa nhất trong một trận đấu bóng đá chính thức – 96,01 mét.
Sự kiện này là minh chứng rõ ràng nhất cho việc thủ môn hoàn toàn có thể ghi bàn trực tiếp từ một quả phát bóng lên.
Những hiểu lầm phổ biến về luật phát bóng lên
Phát bóng lên đá vào lưới nhà sẽ bị tính bàn thua
Sai. Nếu bóng đi thẳng vào lưới đội nhà từ quả phát bóng lên, bàn thắng không được công nhận. Đội đối phương chỉ được hưởng một quả phạt góc.
Có thể bị việt vị từ quả phát bóng lên
Sai. Theo Luật 11, cầu thủ không bao giờ bị thổi việt vị khi nhận bóng trực tiếp từ một quả phát bóng lên.
Chỉ thủ môn mới được phát bóng lên
Sai. Bất kỳ cầu thủ nào trong đội phòng ngự đều có thể thực hiện quả phát bóng này.
Luật phát bóng lên tuy đơn giản về hình thức nhưng lại chứa đựng nhiều chi tiết quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến chiến thuật và kết quả trận đấu. Theo luật hiện hành, một bàn thắng hoàn toàn có thể được ghi trực tiếp từ quả phát bóng lên vào lưới đối phương, trong khi việc đá phản lưới nhà từ tình huống này là không thể.
Hiểu rõ luật không chỉ giúp người hâm mộ theo dõi trận đấu chính xác hơn mà còn lý giải được nhiều quyết định của trọng tài và cách các đội bóng tận dụng tối đa từng tình huống bóng chết trong bóng đá hiện đại.
