Trong bất kỳ tổ chức hay doanh nghiệp nào, người quản lý luôn đóng vai trò trung tâm trong việc điều hành, kết nối và phát triển con người. Một người quản lý giỏi không chỉ biết ra quyết định đúng lúc mà còn biết cách truyền cảm hứng, giải quyết vấn đề và thúc đẩy đội ngũ tiến về cùng mục tiêu. Vậy người quản lý cần những kỹ năng gì để hoàn thành tốt vai trò đó trong thời đại thay đổi nhanh như hiện nay?
Kỹ năng quản lý là gì?
Kỹ năng quản lý đề cập đến khả năng mà một nhà quản lý cần có để thực hiện nhiệm vụ của mình trong một tổ chức. Chúng bao gồm khả năng quản lý các nguồn lực thuộc trách nhiệm của mình: nguồn nhân lực, nguồn lực vật chất, v.v. Hơn nữa, một nhà quản lý có năng lực phải có khả năng giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình làm việc.
Nhìn chung, kỹ năng của một nhà quản lý được phát triển chủ yếu thông qua hai con đường: tự học và kinh nghiệm thực tế. Để trở thành một nhà quản lý, điều cần thiết là phải trải qua các vị trí cấp thấp hơn. Đây là cách mà nhân viên, thông qua việc đối mặt với thực tế, tích lũy kinh nghiệm cần thiết cho vai trò tương lai của họ.
Người quản lý cần những kỹ năng gì?
Kỹ năng chuyên môn
Chuyên gia KJC chia sẻ: Kỹ năng chuyên môn, hay kỹ năng cứng, đề cập đến tập hợp các tài năng và chuyên môn mà một nhà quản lý cần có để hoàn thành một nhiệm vụ hoặc quản lý một vị trí nhất định. Đây không phải làkỹ năng quan hệ , mà là năng khiếu có được thông qua học tập, thực hành và thử nghiệm.
Ví dụ:
- Người quản lý nhà máy hoặc cơ sở sẽ cần có chuyên môn, hiểu biết về máy móc và hoạt động, kỹ năng quản lý, kỹ năng điều phối nhóm làm việc, v.v.
- Việc quản lý sản phẩm công nghệ đòi hỏi kỹ năng về kỹ thuật máy tính, cũng như hiểu biết và cập nhật xu hướng công nghệ mới, v.v.
Trên thực tế, khái niệm “kỹ năng kỹ thuật” không chỉ giới hạn ở khả năng sử dụng máy móc và công cụ kỹ thuật mà còn bao gồm kỹ năng tạo ra sản phẩm mới cũng như khả năng bán sản phẩm và dịch vụ.
Người quản lý, bất kể ở vị trí nào, đều phải sở hữu kiến thức chuyên sâu và chuyên môn trong lĩnh vực của mình. Bộ kỹ năng này rất thiết yếu: chỉ thông qua kỹ năng chuyên môn, họ mới có thể đạt được hiệu quả tối đa. Tương tự, chỉ thông qua những kỹ năng này, họ mới có thể hỗ trợ, hướng dẫn và điều phối công việc của cấp dưới.
Hơn nữa, kỹ năng chuyên môn giúp nhà quản lý nhận được sự tôn trọng và xây dựng lòng tin với nhân viên. Rất ít nhân viên tin tưởng một nhà lãnh đạo thiếu chuyên môn về ngành và sản phẩm của công ty.
Kỹ năng chuyên môn đặc biệt quan trọng đối với quản lý cấp trung. Mặc dù quản lý cấp cao có thể sở hữu kiến thức và kỹ năng chuyên môn, nhưng họ không nhất thiết cần đến chuyên môn sâu rộng như vậy. Họ thường phát triển các chiến lược tổng thể rộng hơn và đa dạng hơn so với quản lý cấp trung.
Ví dụ, nếu công ty hoạt động trong lĩnh vực công nghệ và cung cấp phần mềm, thì những nhà quản lý cấp trung, chẳng hạn như nhà quản lý kỹ thuật, nhà quản lý sản phẩm, nhà quản lý bảo trì và bảo hành, là những người sở hữu chuyên môn kỹ thuật tốt nhất, chứ không phải CEO.
Kỹ năng nhận thức và tư duy
Kỹ năng nhận thức và tư duy là khả năng hình thành ý tưởng, sự sáng tạo, hiểu biết sâu sắc và góc nhìn đa chiều về các tình huống phức tạp của người quản lý nhằm tạo ra các chiến lược và giải pháp độc đáo và khác biệt cho công ty.
Kỹ năng tư duy đòi hỏi người quản lý phải tự đặt mình vào những tình huống giả định, thúc đẩy họ hiểu toàn bộ các vấn đề phức tạp của tổ chức, sau đó tìm ra giải pháp tối ưu và định hướng hành động của mình.
Thông tin từ Tập Đoàn KJC chia sẻ: Bộ kỹ năng này đặc biệt quan trọng đối với các nhà quản lý cấp cao. Họ cần hiểu rõ định hướng và chiến lược phát triển của công ty, đồng thời có khả năng phân tích, đánh giá và dự đoán những rủi ro tiềm ẩn trong tương lai.
Ví dụ: dịch Covid đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành sản xuất áo thun của công ty A. Giám đốc đã nhận thức được những thách thức và cơ hội khi công ty chuyển sang sản xuất khẩu trang vải đa dạng, phù hợp với từng nhóm khách hàng: trẻ, trung niên,…
Nhờ kỹ năng nhận thức và phân tích, cùng khả năng điều chỉnh chiến lược phù hợp với nhu cầu và bối cảnh, các nhà quản lý có thể giúp công ty vượt qua những giai đoạn khó khăn. Tương tự, khi cơ hội xuất hiện, họ có thể giúp công ty nắm bắt nhanh chóng và đạt được sự tăng trưởng vượt bậc.
Kỹ năng quản lý con người hoặc quan hệ giữa các cá nhân
Kỹ năng quản lý con người hoặc quản lý quan hệ giữa các cá nhân, còn gọi là kỹ năng con người , là kỹ năng thiết yếu và gần như bắt buộc đối với bất kỳ nhà quản lý nào.
Kỹ năng này bao gồm:
- Giao đúng việc cho đúng người vào đúng thời điểm (đúng việc cho đúng người)
- Điều phối nguồn nhân lực vào vị trí phù hợp, dựa trên năng lực của từng người (người phù hợp với công việc).
- Khuyến khích, thúc đẩy và tạo động lực cho nhân viên cải thiện hiệu quả và hiệu suất làm việc bằng cách lắng nghe họ, thể hiện sự đồng cảm, hỗ trợ, liên tục hướng dẫn và tin tưởng họ.
Kỹ năng quản lý nhân sự sẽ giúp các nhà quản lý thúc đẩy nhân viên làm việc năng suất và hiệu quả hơn. Chúng cũng giúp tối ưu hóa nguồn lực, tránh hiện tượng “thây ma văn phòng” và ngăn ngừa tình trạng làm việc hời hợt.
Ví dụ, làn sóng sa thải nhân sự đang diễn ra tại các công ty công nghệ lớn hiện nay minh họa một thực tế: trong bối cảnh kinh tế bất ổn và doanh thu sụt giảm, các nhà quản lý buộc phải cân nhắc việc cắt giảm nhân sự để cắt giảm chi phí. Để làm được điều này, họ cần có kỹ năng nhân sự cần thiết để đánh giá và xác định các nhóm nhân viên kém hiệu quả và kém năng suất, từ đó tiến hành sa thải.
Tóm lại, khi được hỏi “Người quản lý cần những kỹ năng gì?”, câu trả lời không chỉ nằm ở năng lực chuyên môn mà còn ở tư duy, cảm xúc và khả năng lãnh đạo con người.
